Šta je KBT?
Kognitivno bihejvioralna terapija (KBT) predstavlja psihoterapijski modalitet koji je nastao integracijom kognitivne sa jedne i bihejvioralne terapije sa druge strane. Obje predstavljaju psihološke principe čiji su osnovni postulati izvedeni iz teorija učenja, eksperimentalne psihologije, evolucione psihologije i drugih naučnih disciplina koji se bave proučavanjem ljudskog ponašanja.
Rodonačelnici kognitivne terapije, Albert Elis i Aron Bek gotovo u isto vrijeme objavljuju 60-tih godina prošlog vijeka svoje prve radove, nezavisno jedan od drugog. Elis je inicirao racionalno emotivnu terapiju, kroz formulaciju tzv A-B-C modela.
Bek je u to vrijeme proučavao obrasce razmišljanja kod depresivnih pacijenata i došao do zaključka da ono što je gotovo zajedničko kod svih oboljelih od depresije negativno vidjenje: sebe, svijeta oko sebe i budućnosti. Ovaj kognitivni obrazac predstavlja tzv. kognitivni trijas depresije.
Bihejvioralna terapija daje prednost mjenjanju načina ponašanja, a kognitivna mjenjanju načina razmišljanja iako ne isključuju jedna drugu.
Medjutim, u tretmanu raznih psiholoških i psihijatrijskih poremećaja pokazalo se da kombinacija oba ova pristupa daje bolje rezultate nego “izolovani” oblik bilo kognitivne ili bihejvioralne terapije. Tako da od 80-tih i 90-tih godina XX vijeka nastupaju trendovi integracije kognitivne i bihejvioralne terapije
Cilj kognitivno bihejvioralne terapije je da se izmjenom disfunkcionalnih misli i sprečavanjem maladaptivnog ponašanja, a učenjem novog adaptivnog oblika ponašanja redukuju simptomi i patološki sadržaji određenog psihološkog ili psihijatrijskog poremećaja.
KBT je direktivna,strukturisana,vremenski ograničena terapija (prosjek od 8-20 seansi), usmjerena na simptome, sadašnjost i budućnost, u kojem i terapeut i pacijent imaju aktivno učešće.
Klinička praksa i istraživanja su pokazala da su indikacije za primjenu KBT odredjene efikasnošću ove terapije,pa se izdvajaju:
▪Anksiozni poremećaji(panični poremećaj,generalizovani anksiozni poremećaj,fobije-agorafobija,jednostavna fobija,socijalna fobija,opsesivno-kompulzivni poremećaj,hipohondrija,posttraumatski stresni poremećaj)
▪Poremećaji raspoloženja(distimija,unipolarna depresija,bipolarni poremećaj)
▪ Seksualni poremećaji
▪ Poremećaji ishrane
▪ Konverzivni poremećaji
▪Psihoze(kao pomoćno sredstvo i dopunska terapija)
▪ Bolesti zavisnosti
▪ Poremećaji ličnosti
▪ Somatske tegobe (hronični bolni sindrom)
Poremećaji ponašanja kod djece i adolescenata, poremećaji u partnerskim i bračnim relacijama.
Ono sto je značajno u KBT jeste sto klijent ovladava tehnikama i uči se vještinama kako bi doprinio ukljanjanju ili pak smanjenju određenih simptoma, te podsticao licni rast i razvoj, što doprinosi poboljšanju kvaliteta života na ličnom , te profesionalnom planu.
